Κυριακή, Δεκεμβρίου 09, 2007

ΑΝΝΑ η ρίζα της ράβδου και το στόλισμα του δένδρου

Το πρώτο αλεξανδρινό κατέπλευσε στη βεράντα μου τονίζοντας διακριτικά την ανάγκη του στολισμού για τα Χριστούγεννα. Πρέπει να ψάξω για τα στολίδια στην αποθήκη. Αληθινό δένδρο φέτος ή πιο συγκρατημένος στολισμός; Δεν αναρωτιέμαι πια, το έθιμο του στολισμού δένδρου είναι παλιό ελληνικό και έντονα βυζαντινό και δεν έχει σημασία αν κάποτε οι βαυαροί το καθιέρωσαν με έλατο στη νεοελληνική αστική κοινωνία.
Ας θυμηθούμε,η ιερή ελιά της Αθήνας στο χώρο της Ακρόπολης, αποτελεί ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα δενδρολατρείας.
Ανάγεται επίσης ο δενδροστολισμός, στο έθιμο της Ειρεσιώνης (από το έριο ή το ρήμα είρω=ζητιανεύω). H Ειρεσιώνη ήταν κλαδί ελιάς ή δάφνης τυλιγμένο με μαλλιά (έρια). Πάνω της κρεμούσαν παντός είδους από τους πρώτους καρπούς της γης, ως δήλωση της λήξης της αφορίας και καθώς την περιέφεραν τα παιδιά, τραγουδούσαν:

Eιρεσιώνη σύκα φέρει και πίονας άρτους
και μέλι εν κοτύλη και έλαιοναν αψήσασθαι
και κύλικ' εύζωρον, ως αν μεθύουσι καθεύδη.

(Η Ειρεσιώνη φέρνει σύκα και ψωμί αφράτο, φέρνει στα βάζα μέλι και λάδι ν' αλειφτείτε, κι ένα κύπελλο γλυκό κρασί να πιείτε και να αποκοιμηθείτε).

Θυμίζει επίσης τον βακχικό "θύρσο", ραβδιού των μυστών των διονυσιακών τελετών, με μαγικές ιδιότητες, στολισμένου με κισσό και φύλλα αμπελιού. Έθιμα επίσης, στις αρχαιοελληνικές εορτές, κατά τις οποίες γίνονταν προσφορές στον Ήλιο και τις Ώρες, τα Πυανέψια προς τιμήν του Απόλλωνα, το μήνα Πυανεψιώνα = 15 Δεκεμβρίου-15 Ιανουαρίου.

Στο Βυζάντιο πάλι, τα σπίτια έπρεπε να είναι στολισμένα γεμάτα με αγαθά, φωτισμένα και να γλεντούν. Επίσης η ελιά, η δάφνη και η ανθισμένη μυρτιά έχει τη θέση της στο στόλισμα.
"Με το πρώτο λάλημα του πετεινού την μέρα της πρωτοχρονιάς, άνοιγαν τις πόρτες και κρεμούσαν πράσινα κλαδιά ή στεφάνια από λουλούδια για να ξορκίσουν το κακό και να προσελκύσουν το καλό και τη γονιμότητα".
Θυμίζουμε και τον ειρμό (καταβασία) της Δ΄ ωδής του ωραιότατου κανόνα της ακολουθίας των Χριστουγέννων που είναι εμπνευσμένος από δύο προφητικές φράσεις,

Ράβδος
εκ της ρίζης Ιεσσαί
και άνθος εξ αυτής Χριστέ εκ της Παρθένου ανεβλάστησας,
εξ όρους ο αινετός κατασκίου δασέος,
ήλθες σαρκωθείς εξ απειράνδρου,
ο άυλος και Θεός.
Δόξα τη δυνάμει σου Κύριε (ράβδος=βλαστάρι, κλαδάκι)


Εκτός από την παραπάνω προφητική φράση του προφήτη Αββακούμ στην παραπάνω καταβασία χρησιμοποιείται και το χωρίο «Και εξελεύσεται ράβδος εκ της ρίζης Ιεσσαί και άνθος εκ της ρίζης αναβήσεται» του προφήτη Ησαΐα . (Ο Ιεσσαί ήταν ο πατέρας του προφήτη Δαυίδ και ανήκει στην σειρά των κατά σάρκα προγόνων του Κυρίου).
Ας θυμήσουμε επίσης ότι και το έθιμο του στολισμένου καραβιού, είναι αρχαίο ελληνικό. Ανάγεται στο μύθο του Διονύσου, στο καράβι που τον έφερε στη στεριά και τις εορτές των Ανθεστηρίων, προς τιμή του, ως θεού της βλάστησης.

Στις 9 του Δεκέμβρη γιορτάζουν οι Άννες "του χιονιά" έννοια γραφική κατά πως φαίνεται, στο φθινοπωριάτικο τούτο χειμώνα. Η λαϊκή παράδοση, από της Αγ. Άννας (9 Δεκ.) αναφέρει ότι “η μέρα παίρνει ανάσα” (άνεση δηλαδή) και από του Αγ. Σπυρίδωνα (12 Δεκ.) “η μέρα παίρνει ένα σπυρί”, δηλαδή μεγαλώνει λίγο-λίγο και η αύξηση αυτή γίνεται τα Χριστούγεννα μια ολόκληρη ώρα. Απ’ αυτό και η ρήση “Χριστός γεννάται, ώρα γεννάται”.

Α
φιερωμένο σε όλες τιςΆννες της βροχής απόψε, το τραγούδι του Κώστα Καράλη.
Δεύτερη επιλογή, cool Yule, L.Armstrong:

Ετικέτες , , , , ,

23 Comments:

Blogger ως την κραυγή σ' αναζητώ said...

τι θα γίνει. θα γαμηθούμε καμιά φορά;

5:16 π.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger tassoula said...

Καλημέρα!
Καταπληκτικό πόστ για άλλη μια φορά!
Χρόνια πολλά στις Αννούλες!!

9:48 π.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger ΩΣΗΕ said...

Σήμερον της ατεκνίας τα δεσμά διαλύονται. του Ιωακείμ γαρ και της Αννης εισακούων ο Θεός, παρ' ελπίδα τεκείν αυτούς σαφώς, υπισχνείται θεόπαιδα, εξ ής αυτός ετέχθη ο απερίγραπτος, βροτός γεγονώς, δι' αγγέλου κελεύσας βοήσαι αυτή. Χαίρε κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σού.

Καλημέρα, να ζήσουν οι Άννες

11:12 π.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Anonymous Citronella said...

Καλημέρα, Χρόνια Πολλά στις Αννούλες, με το Tannenbaum στολισμένο:)
Κουκλί το αλεξανδρινό, κουκλί και το ποστ για να μπαίνουμε στο κλίμα!

12:46 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger street spirit said...

χρόνια πολλά σ'όλες τις αννούλες του χιονιά, θέλω και γω αλεξανδρινό!!!! ;)

1:47 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger KitsosMitsos said...

Όμορφα. Πραγματικά.

5:37 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger Ακέστωρ said...

Τα κείμενά σου δεν χρειάζονται επαίνους. Είναι εξαιρετικά. Ωστόσο πρέπει να γράφουμε ένα καλό λόγο κάθε φορά, γιατί σε αυτό το μέσον επικοινωνίας μόνο έτσι ο αρθρογράφος μπορεί να δει την απήχηση του έργου του.
Σωστή η άποψή σου για το δένδρο.

8:31 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

-ω.τ.κ.σ.α., πάρε και εσύ ένα χαπάκι!
(ατάκα ελληνικής ταινίας)

-Τassoula μου, σε καλησπερίζω! Σε ευχαριστώ πολύ!!

-Ωσηέ, προφητικός τε άμα και ευχέτης!
Καλησπέρα!

-Αγαπημένη citronella, έχω συνδέσει την γιορτή της αγ.Άννας σαν είσοδο για τα Χριστούγεννα!
Να μπαίνουμε στο κλίμα, βεβαίως βεβαίως!

-Πανέμορφο δεν είναι street spirit μου; -Χρόνια τους πολλά! (εκτός από δυο ξαδέρφες, η πρώτη Άννα που μου έρχεται στο μυαλό είναι η Παναγιωταρέα! Μετά η Βίσση και η Δρούζα!)

-Καλησπέρα Kitsosmitsos, είμαστε όμορφοι γενικώς!

-Σε ευχαριστώ πολύ Ακέστωρ,(το διόρθωσα), για την εκτίμηση. Έχεις δίκιο, αλλά καμμιά φορά δεν ξέρεις τι ή δεν χρειάζεται να σχολιάσεις και φοβάσαι να πεις απλά καλησπέρα.. Γιατί ο άλλος μπορεί να μείνει περισσότερο παραπονεμένος. Όμως ναι, χρειάζεται η στήριξη ειδικά στην αρχή.

10:34 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger maria_pin said...

Πολύ ενδιαφέρον! Και είναι πολλά ακόμη δημώδη έθιμα που έχουμε ξεχάσει με τα χρόνια. Για το δέντρο δεν το ήξερα. Εγώ πάντως αληθινό δεν θα πάρω!

11:47 μ.μ., Δεκεμβρίου 09, 2007  
Blogger Τζων Μπόης said...

Καλημέρα Κατερίνα!

Βλέποντας τη φωτογραφία θυμήθηκα ένα αλεξανδρινό το οποίο μου έκαναν δώρο και κατάφερε να αντέξει στο μπαλκόνι μου 2 χρόνια, σπάνιο πράγμα βέβαια για αυτό το φυτό το οποίο μετά τις γιορτές συνήθως πάπαλα!

Λοιπόν στο Regensburg (μια που με ρωτάς στο προηγούμενο σου post) πήγα πριν από ακριβώς 2 χρόνια και έχω κάνει ¨τάμα¨ να ξαναπάμε οικογενειακώς (full version αυτή τη φορά) του χρόνου.
Πηγαίνεις μέχρι το Μόναχο αεροπορικώς, μετά παίρνεις το τρένο και πηγαίνεις στο Regensburg, η απόσταση είναι 1 1/2 ώρα. Αν τώρα θες να δεις περισσότερα πράγματα και να επισκεφτείς κι άλλες περιοχές της Βαυαρίας (τα κάστρα, μικρά χωριά, την απίστευτη φύση) νοικιάζεις αυτοκίνητο από το Μόναχο και γυρνάς, αυτό είναι και το ενδεδειγμένο.
Δεν μπορώ να περιγράψω με λόγια το Regensburg, ειδικά τα Χριστούγεννα, είναι ένα μέρος το οποίο βγήκε μέσα από ένα παραμύθι, μόνο αυτό έχω να πω.

9:50 π.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Blogger An-Lu said...

Όμορφααααααα!

10:16 π.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

Kαλημέρα παγωμένη παγωμένη αθηναϊκή!

-Μaria_pin αλλάζει η ζωή και η νοοτροπία μας, αλλά πρέπει κάπως να καταγράφονται και να τα λέμε στα παιδιά μας σαν παραμύθια!

-Τζωνη Μπόη δύο χρόνια; Πολύ σπάνιο γιατί αυτά τα φορτσάρουν να βγουν τα Χριστούγεννα για κατανάλωση. Εσύ και η γηραιά (γειτόνισσα) της Σπάρτης το καταφέρατε! Εκείνη το φύτεψε στον κήπο της το φυτό που της πήγα και υπάρχει ακόμα!
Ώστε έτσι με το Regensburg, παραμυθένιο λοιπόν! Έπειτα λέμε ότι έχουμε τουρισμό και πακέτα..

An -Lu μου πάντααααα! ;)

1:41 μ.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Blogger Juanita La Quejica said...

Ενημερωτικό και διαφωτιστικό το ποστ σου Κατερινάκι! Για να βάζουμε και κάποια πράγματα στη θέση τους, σε ευχαριστούμε.

5:15 μ.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Anonymous Citronella said...

Κατερίνα μου αν θέλεις οποιεσδήποτε πληροφορίες, στην διάθεση σου μέσω mail! (δεν τα γράφω δημοσίως γιατί θα μού πούν πάλι ότι ναρκισσεύομαι..)
:)

5:18 μ.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Blogger oneiromageiremata said...

Πανέμορφα τα αλεξανδρινά!

6:22 μ.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

Καλώς τα όμορφα κορίτσια!
-Juanita μου, εγώ σας ευχαριστώ που είσαστε αυθόρμητη και ειλικρινής ανάδραση στα posts μου!

-Εννοείς ταξίδια citronella μου! Σε ευχαριστώ!

-Και που να ήταν..Ζακυνθινά αγαπητά Oneiromageiremata! ;)

7:24 μ.μ., Δεκεμβρίου 10, 2007  
Anonymous Dimitra Mk said...

Καλημέρα, προετοιμασιες βλέπω!Πολύ ωραία μουσική μας διάλεξες!Σου έφεραν τις φωτογραφίες; Ακόμα και με βροχή τα Χανιά είναι υπέροχα! :}

10:41 π.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger witch of daffodils said...

όλα ωραία, η φωτό, το αφιέρωμα, η μουσική..
Μερσί για τηνεισαγωγή στο κλιμα των ημερών!

4:27 μ.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger patsiouri said...

Μόλις κατάλαβα Χριστούγεννα! Να'σαι καλά!

6:24 μ.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

Kαλησπέρα αγαπητές φίλες!

-Ναι Dimitra Mk, φαντάσου, στο σπίτι δεν στολίσαμε ακόμα, αλλά στο blog κάτι γίνεται! Δεν τις έχω δεί ακόμα, γιατί η μικρή ξέχασε το καλώδιο ώστε να μεταφέρει απο την ψηφιακή στο pc τα σχετικά.

-Και εσείς ωραία, αγαπητή witch of daffodils! (Ώστε και εσείς Doors;)

7:26 μ.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

Γειά σου μικρό patsiouri! Φιλάκια!

7:26 μ.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger ΦΥΡΔΗΝ-ΜΙΓΔΗΝ said...

Εξαιρετική ανάρτηση!!!

Είτε Ειρεσιώνη, είτε Πυανέψια, είτε Ανθεστήρια, είτε κλάδοι ελαίας, δάφνης και μυρτέας, είτε και αυτής ακόμη της ελάτης, είθε να παραμένουν έθιμα που θα φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά.

Παρεμπιπτόντως, το Αλεξανδρινό με κόκκινα ή και λευκά άνθη, στη Ν. Αφρική ευδοκιμεί ως δένδρο και είναι ΠΑΝΕΜΟΡΦΟ!!!

Φιλί και Γλαρένιες αγκαλιές

10:07 μ.μ., Δεκεμβρίου 11, 2007  
Blogger Katerina ante portas said...

Είθε!
Στης γειτόνισσας τον κήπο έγινε δένδρο πράγματι!

3:49 π.μ., Δεκεμβρίου 14, 2007  

Δημοσίευση σχολίου

Links to this post:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< Home

noimage

Powered by Blogger


clock-desktop.com
  • Easy-Hit-Counters
  • Free Web Countersfrom18.11.05
  • Click for Athens, Greece Forecast Creative Commons License
    Αυτό έργοαναφορά www.katerinaanteportas.blogspot.com χορηγείται με άδεια 3.0 Unported.